Τσάϊ του βουνού ή σιδερίτης (Sideritis scardica)

tea

Ανήκει στο γένος sideritis και στην οικογένεια Lamiacae. Το όνομά του προέρχεται από την λέξη σίδηρος γιατί είχε ικανότητα να θεραπεύει πληγές από σιδερένια αντικείμενα. Στο γένος αυτό περιλαμβάνονται περίπου 150 είδη κατανεμημένα στην λεκάνη της Μεσογείου, από τα οποία 17 είναι αυτοφυή πολύ αρωματικά και παραγωγικά, στον ελλαδικό χώρο και συναντώνται ανά γεωγραφικά διαμερίσματα (άλλο είδος στη Κρήτη, άλλο στη Πελοπόννησο, άλλο στην Εύβοια, άλλο στον Όλυμπο, άλλο στη Πίνδο και στη Χαλκιδική κοκ). Ο sideritis scardica είναι το αυτοφυές τσάϊ της περιοχής του Ολύμπου, είναι πολυετές φυτό και το ύψος του φθάνει τα 15-50 εκατοστά. Στο πάνω μέρος του ξυλώδους στελέχους του βρίσκονται τα άνθη τα οποία κατά την περίοδο της ωρίμανσης του φυτού παίρνουν ένα έντονο κίτρινο χρώμα, ενώ συνήθως ανθίζουν ανάλογα με το επίπεδο από την θάλασσα, τέλη Ιούνη με αρχές Σεπτέμβρη. Έχει χαρακτηριστική γλυκιά μυρωδιά και πολύ όμορφη εμφάνιση. Χρησιμοποιείται σαν αφέψημα ενώ διεθνής μελέτες αποδεικνύουν συνεχώς την αποτελεσματικότητα του σε διάφορες παθήσεις, στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του κρυολογήματος και των γαστρεντερικών οχλήσεων.

Γλυκόριζα ή γλυκύρριζα (Glycyrrhiza glabra)

licorice

Ανήκει στην κατηγορία των ψυχανθών, φτάνει περίπου στο ένα μέτρο ύψος και όπως το λέει και το ίδιο το όνομά της, οι ρίζες της περιέχουν την γλυκαντική ουσία γλυκοριζίνη για το λόγο αυτό έχει μια υπόγλυκη γεύση. Η θεραπευτικές της εφαρμογές από τον άνθρωπο ανάγονται αρκετές χιλιάδες χρόνια πίσω. Στο παρελθόν καλλιεργείτο εκτεταμένα στην Ελλάδα στην Πελοπόννησο και στην Αιτωλοακαρνανία προκειμένου να χρησιμοποιηθεί σε καραμέλες, αναψυκτικά, σιρόπια για τον βήχα κ.α., τώρα η καλλιέργειά της έχει περιοριστεί αλλά γίνονται προσπάθειες να αναγεννηθεί καθώς οι εφαρμογές της στην βιομηχανία τροφίμων και φαρμάκων είναι μεγάλες.

Ιβύσκος (Hibiscus sabdariffa)

hibiscus

Η βιβλιογραφία αναφέρει ότι ο ιβύσκος είναι ένα αγγειόσπερμο φυτό και ότι ανήκει στην τάξη των Μαλαχωειδών. Συναντάται σε διάφορα μέρη της Ασίας, της Αφρικής και της λεκάνης της Μεσογείου, σε 200 εκδοχές δένδρων, ποωδών φυτών και θάμνων. Τα μέρος του φυτού που ασφαλώς χρησιμοποιείται είναι το άνθος του, που φέρει 5 μεγάλα πέταλα σε σχήμα κώνου. Ο ιβύσκος έχει πολλές χρήσεις όπως τα αφεψήματα, τον καλλωπισμό των τοπίων, στα τρόφιμα ως αρτυματική ύλη και στη παραδοσιακή ιατρική καθώς θεωρείται ότι έχει πολλές ευεργετικές ιδιότητες. Για την παρασκευή αφεψημάτων χρησιμοποιείται το συγκεκριμένο είδος, λόγω και του έντονου κόκκινου χρώματος που προσδίδει αλλά και της έντονης βοτανικής του γεύσης.

Μέντα ή Μίνθη η Πιπερώδης (Mentha piperita L.)

mint

Είναι ποώδες αρωματικό φυτό της οικογένειας των χειλανθών, πολυετές, που φτάνει σε ύψος 80 εκατοστών και παράγει μοβ άνθη που ανθίζουν στα μέσα με τέλη καλοκαιριού της αρέσουν τα υγροί και δροσεροί τόποι. Είναι ιθαγενές στην Ευρώπη και στην Μέση Ανατολή αλλά στις μέρες μας έχει εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές του κόσμου. Τα άνθη και τα φύλλα της μέντας περιέχουν μεγάλη ποσότητα της ουσίας μενθόλης η οποία είναι αιθέριο έλαιο πάνω στην οποία κυρίως στηρίζει τις αρωματικές ιδιότητες. Έχει αρκετές ιδιότητες στα καλλυντικά, στην φαρμακευτική, την ζαχαροπλαστική και τη βιομηχανία τροφίμων, ενώ πιστεύεται ότι προσφέρει ανακούφιση σε αρκετές παθήσεις σαν αφέψημα.

Μολόχα (Malva sylvestris)

mallow

Είναι ένα πολύ κοινό μονοετές, διετές ή και πολυετές φυτό, της περιοχής της Μεσογείου αλλά και σε πολλά ακόμα μέρη. Τα άνθη της έχουν ένα έντονο ροζ προς μοβ χρώμα. Είναι γνωστή και αγαπητή από το 700 π.Χ. . Ο Πυθαγόρας και ο Πλάτωνας σε αναφορές τους την έχουν επαινέσει. Τα φύλλα και τα άνθη της μολόχας χρησιμοποιήθηκαν λοιπόν από την αρχαιότητα τόσο ως λαχανικό όσο και ως φάρμακο λόγω των μαλακτικών και καταπραϋντικών ιδιοτήτων της στον πονόλαιμο. Το 16ο αιώνα θεωρούσαν ότι θεραπεύει τα πάντα, εξαιτίας της ήπιας καθαρτικής δράσης της και πίστευαν ότι απαλλάσσει το σώμα από τις αρρώστιες. Στις μέρες μας η μολόχα εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στη φαρμακοβιομηχανία. Τα φύλλα και τα άνθη της αξιοποιούνται στην παρασκευή αφεψημάτων, αντιβηχικών, σε φλεγμονές του δέρματος, των οφθαλμών, του αναπνευστικού, του ουροποιητικού και του πεπτικού συστήματος. Τα τελευταία χρόνια επανέρχεται σταδιακά η χρήση της φρέσκιας μολόχας (μαγειρευμένης ή μη) στη μαγειρική.

Γλυκάνισος ή Άνισον το κοινό (Pimpinella anisum)

anise

Είναι ένα ετήσιο ποώδες φυτό της οικογένειας Απιίδων ή Σκιαδοφόρων (ίδια οικογένεια με τον μαϊντανό) ύψους 50-80 εκατοστών, που ευδοκιμεί στην Ανατολική Μεσόγειο και την Νοτιοδυτική Ασία. Από το λευκά-λευκοκίτρινα άνθη του που ανθίζουν μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου, προκύπτουν οι σπόροι του γλυκανίσου οι οποίοι είναι αυτοί που περιέχουν το αιθέριο έλαιο ανηθόλη, η οποία είναι αυτή που δίνει το χαρακτηριστικό γλυκό άρωμα και γεύση του, που ομοιάζει με τον μάραθο και την γλυκόριζα. Χρησιμοποιείται στην μαγειρική, στην κοσμετολογία, στην βοτανική ιατρική για διάφορες παθήσεις αλλά και ως αφέψημα.